Zatürre hastalığı tıp dilinde pnomoni olarak isimlendirilen, akciğer dokusunun iltihabıdır. Bakteriler başta olmak üzere çeşitli infeksiyon ajanlarının etkisi ile oluşabilir. Bu mikroorganizmaların akciğerlere ulaşması normal nefes alma sırasında solunan havaya karışarak olabilir. Bu hasta kişilerden sağlam kişiye bulaşma yoludur. Ayrıca bir de kişinin kendi ağız, boğaz ve sindirim sisteminde bulunan normal durumda hastalık yapmayan mikropların herhangi bir nedenle vücut direncinin zayıfladığı hallerde çoğalıp zatürre oluşturması söz konusu olabilir. Daha nadir olarak vücudun başka bir yerindeki iltihaptan kan yolu ile akciğerlere mikrop giderek burada zatüre oluşturabilir. Zatürre oluşumunu kolaylaştıran risk faktörleri:
- İleri yaş
- Kalp, böbrek, şeker hastalığı gibi kronik hastalık olması
- Felç durumları, yutma güçlüğü
- Bağışıklık sistemini baskılayıcı ilaç kullanımı
- Sigara, alkol kullanımı
- Geçirilmiş uzun süren ameliyatlar, hastanede, yoğun bakımda uzun süreli yatışlar
- Grip salgınları vb dir.
Genellikle zatürre üşüme titreme ile yükselen ateş, öksürük, iltihaplı veya pembe görünümlü balgam çıkarma ve yan ağrısı ile ani olarak ortaya çıkar, nefes darlığı, sık nefes alıp verme olabilir. Bazen iştahsızlık, kas ağrıları, bulantı, kusma, kuru öksürük olabilir. Bu şikayetlerin bir yada birkaçı varsa mutlaka göğüs hastalıkları doktoruna başvurulmalıdır. Doktor gerekli tetkiklerle teşhis koyar, duruma göre hastanede yatış gerekip gerekmediğine karar verir ve tedavi düzenler. Tedavide önerilen antibiyotikler mutlaka doktor tarafından söylenen yeterli süre kullanılmalıdır.
Zatürreden korunmak için vücut direncini yüksek tutmak gerekir. Kronik bir hastalık varsa aksatmadan tedavisini kullanmak ve hastalığı kontrol altında tutmak gerekir, sigara, alkol kullanımından kaçınmak, düzenli beslenmek ve hijyenik ortamda yaşamak gerekir. Bunun dışında korunma amaçlı risk grubu olan kişilere zatürre ve grip aşısı da yapılabilir. Grip aşısı her yıl eylül, ekim aylarında tek doz olarak yapılan aşılardır. Zatürre aşısı ise 5 yıl ara ile tek doz yapılan bir diğer aşıdır. Bu aşılar sağlıklı, genç ve çocuklara önerilmez. 65 yaş ve üzerinde olanlar ve/veya kronik hastalığı olanlara, huzurevinde kalanlar veya sağlık çalışanlarına, bağışıklığı herhangi bir nedenle baskılanmış olan riskli kişilere yapılmalıdır.
Yedi Tepe Üniversitesi
