Sabahları yataktan zor kalkma ve kendine gelememe, işte konsantrasyonun azalması, vücutta sürekli hissedilen bir kırıklık, sürekli yorgun hissetme ve dinlenememe gibi şikayetler kronik yorgunluk sendromuna işaret. Bunun dışında bazı fiziksel problemler de şikayet tablosuna ekleniyor; boğaz ve kas ağrısı, çeşitli eklemlerde kızarıklık, yeni oluşan şekil değiştiren baş ağrısı bunların başında geliyor. Son zamanlarda daha sık duymaya başladığımız Kronik Yorgunluk Sendromu Amerika da 1980 li yıllarda tanısı konmuş, ülkemizde de gittikçe daha çok rastlanan bir sorun.Mayo Clinic Uzmanları yaptıkları araştırmalar sonucunda bu rahatsızlığın kadınları erkeklerden daha çok etkilediğini, bütün ırklarda görüldüğünü özellikle 20-40 yaş arasındaki grubu etkilediğini ortaya çıkarmış. Kronik yorgunluk sendromu az da olsa ergenlik çağındaki çocuklarda hatta çok az olmakla beraber 12 yaş altında da görülmüş.
SEBEBİ NEDİR? Bu sorunun sebebi henüz tam bilinmiyor. Bazı uzmanlar sebep olarak bağışıklık ve sinir sisteminin hassaslığını gösteriyor. Ayrıca genetik, önceden geçirilmiş herhangi bir fiziksel rahatsızlık, cinsiyet, çevre, stres gibi konular üzerinde de duruluyor. Bu faktörlerin hastalığı başlatabileceği ya da geliştirebileceği düşünülüyor ancak henüz tam sonuca ulaşılmış değil. Uzmanların ortaya attığı bir başka iddia ise bir virüsün bu rahatsızlığa sebep olabileceği. Espstein Barr Virüs (EBV) isimli virüsün hastalığın gelişiminde rol aynadığı düşünülmüş ancak hastalar üzerinde yapılan incelemelerde virüse rastlanmamış. Halen başka virüslerle ilgili araştırmalar devam ediyor. Kansızlık, düşük kan şekeri, fiziksel ve nörolojik nedenlerle ilgili çalışmalar da devam ediyor.
TANISI ZOR
Kronik yorgunluk sendromunun tanısını koymaya yarayacak özel bir test bulunmuyor. Dr. Joel Klein Hepimizin kendini yorgun hissettiği zamanlar olabilir. Ancak kronik yorgunluk sendromu, yorgunluk ve enerjinin düşük olmasından farklı bir durumdur. Belirtileri birden ortaya çıkar ve rahatsızlık verecek derecede etkiler. Altı ay veya daha uzun süre devam edebilir şeklinde açıklıyor.
ÖNLEMEK İÇİN NELER YAPABİLİRİZ?
Stresi kontrol altına almak şart. Doğru beslenmek, ideal kiloyu korumak ve fiziksel egzersizler yapmak da yararlı olabilir. Ayrıca uyku düzenine dikkat etmek gerekir. Rahat bir uyku için yatağa girmeden önce günlük bütün stres nedenlerinizi aklınızdan uzaklaştırmak, hoşa giden konuları düşünmek veya hoşlandığınız bir filmi seyretmek, düzenli bir uyku sağlayabilir. Alkol ve sigarayı azaltmak da yorgunluktan kurtulmada en önemli etkenlerden birisidir. Mümkünse iş yoğunluğunu azaltmak, hatta kısa süreli bile olsa iş ortamından uzaklaşmak faydalı olabilir.
