Deri
Deri son derece ilginç bir organdır. Bir yetişkinin bedenini kaplayan deri ortalama olarak 3 m2 'den biraz fazladır ve ağırlığı tüm vücut ağırlığının yüzde 15 'i kadardır. Derinin her santimetrekaresinde milyonlarca hücre ile sıcak, soğuk ve ağrıyı ayırt etmek için de binlerce sinir ucu vardır. Ayrıca yağ bezleri, kıl dibi kesecikleri ve ter bezleri de derinin parçasıdır. Deri, tüm organları korur ve aynı zamanda ısı düzenleyicisi gibi hareket eder. Derideki kılcal damarlar vücut ısısına göre büzülüp gevşerler. Sıcakta terleme ile vücut ısısı düşürülür. Soğukta damarlar büzülür, vücuttaki kan dolaşımı yavaşlar, ısı kaybı azalır.
Ortalama deri kalınlığı 2.5 mm olmakla beraber yer yer çok ince (göz kapağı) yer yer (el ayaları, ayak tabanları) de kalındır.
Deri üç tabakadan oluşur: epidermis, dermis, deri altı yağ dokusu.
Epidermis en üst tabakadır. Bir insana bakıldığı zaman gördüğümüz kısımdır. Epidermis sürekli yenilenen dinamik bir organdır. Alt kısımda üretilen deri hücrelerinin en üste çıkması 1 ay sürer. Burada bir süre koruyucu örtü gibi kalırlar. Sürtünme ve yıkanmayla dökülüp kaybolurlar.
Epidermiste boya maddesi (pigment) olan melanini üreten hücreler vardır. Melanin deriye rengini verir ve deriyi güneşin zararlı ışınları olan ultraviyoleden korur. Ultraviyole ışınına maruz kalınan süre uzadıkça daha çok melanin salgılanarak derinin rengi koyulaştırılır ve böylece ultraviyolenin alt kısımlara ulaşması önlenir.
Epidermisin altındaki dermis tabakası, derinin yüzde 90'ını oluşturur. Bu tabakada kollajen ve elastin bulunur. Bu lifler deriye elastikliğini ve kuvvetini verir. Yaşlandıkça dermis incelir.ve deri gittikçe şeffaflaşır, elastikliği azalır ve kırışmaya başlar.
Dermis tabakasının altında çoğunluğu yağdan oluşan ve kan damarlarının ve sinirlerin bulunduğu deri altı tabakası vardır. Bu tabaka ter bezlerini de içerir.
|
|
