Apse, iltihabın bir çeşidi olup; özelliği, dokunun eriyerek içinde cerahatin oluşmasıdır. Bazen de bir yaralanma, bir damarın bağlanması veya tıkanması sonucu ölü bir tabaka oluşur ve buraya mikroorganizmanın yerleşmesi ile irin dolu bir boşluk meydana gelebilir.
Apseler iki türlüdür:
Sıcak apse: Bu apsede ateş yükselir, ağrı ve zonklama olur. Bu tür apse her zaman bir veya birkaç mikroptan dolayıdır(yani sebep mikroorganizmadır). Sıcak apsenin dört ana belirtisi; sıcaklık, kırmızılık, ağrı ve şişkinliktir(latince, color, rubor, dolor, tumor). Apsenin çevresi sert, ortası ise oynak ve yumuşaktır.
Soğuk apse: Verem hastalığında görülen bir apse türüdür. Öyle ki, şişlik üzerine dokunulunca sıcaklık alınamaz ve üzerine bastırıldığında ağrı hissedilmez. Yani, sıcak apsedeki gibi kesin iltihap belirtileri yoktur. Fakat şişlik açılırsa, sıcak apsedeki gibi bir apse içeriğinin olduğu görülür.
Soğuk apsenin iki özelliği vardır.
1 - İçinde irin yapıcı mikroplar ve irinleşme yoktur. Apse içeriğini harap olmuş doku oluşturur.
2 - Apsenin kaynağı ile görüldüğü yer arasında her zaman doğrudan bir ilişki yoktur. Örneğin; bel omurlarının soğuk apsesi(omurga veremi, pott hastalığı) kasıkta bir apse ile kendini belli edebilir.
Sıcak apselerin tedavisi, cerrahi müdahale gerektirir. Bu tedavi, apse yerinin açılması, irinin boşaltılması ve antibiyotikli merhemle uygulanarak yapılan tedavidir. Ayrıca ağızdan antibiyotik vermek gereklidir. Apseler tedavi edilmezlerse burada üreyen mikroorganizmalar vücudun diğer bölgelerine yayılabilirler. Apseler, komşu dokulara açılabilir veya komşu damarlara ilerleyerek, bu damarlardan kaynaklanan kanamalara sebep olabilir. Apseler meydana geldikleri organların çalışmasını bozabilir, vücutta genel bir hastalık halsizlik, iştahsızlık yapabilirler.
Soğuk apselerde ise verem ilaçları kullanılır. Bazen(örneğin böbrek vereminde) hastalığın yayılmasını önlemek için cerrahi işlem yapılabilir.
