ZEHIRLENMELER [Genel Bilgiler]
Zehirli maddelerin yanlislikla yutulmasi en sik 1-5 yas grubu çocuklarda olusur. Bunun nedeni, çocuklarin bu devrede çevreye olan ilgisinin artmis olmasidir. Hareketli ve meraklidirlar. Eger ilaçlar ve kimyasal maddeler kolayca erisilebilecek yerlere birakilirsa dikkatsizlik ve tedbirsizligin faturasi agir olabilir. Daha büyük çocuklarda zehirlenmeler intihar girisimlerine bagli ilaç doz asimlariyla iliskilidir.
Genel olarak bakildiginda, zehirlenmelerin çogu yanlislik sonucu ve evde meydana gelmektedir (%90). Olgularin çogunda zehirlenme belirtileri yoktur. Ölümle sonuçlanan zehirlenmeler oldukça nadirdir (% 0,01).
Küçük çocuklarda siklikla zehirlenmeye yol açan maddeler aile bireylerine ait ilaçlar, temizlik malzemeleri, cila eriyikleri, bazi bitkiler ve kozmetiklerdir. Ölümcül zehirlenmeler karbonmonoksit (~duman), ilaçlar (aspirin, depresyon tedavisi ilaçlari, kalp ilaçlari, kan yapici ilaçlar) ve zararli hayvanlari yok etmek için kullanilan zehirlerle olusmaktadir. Zehirlenme meydana geldiginde aile üyelerinin yapabilecegi girisimler sinirlidir. Bu nedenle zehirlenmeye yol açabilecek olumsuz çevre kosullarinin ortadan kaldirilmasi, iyi bir egitim ve korunma çok önemlidir.
Toksik maddeler evlerde çogunlukla mutfak ve banyoda bulunur.
Evin bu bölümlerinde ilaç ve kimyasal maddeleri yüksekte ve kilitli dolaplarda bulundurunuz.
Gazyagi ve diger zehirli sivilari gazoz vb siselere koymayiniz.
Kimyasal maddeleri mutlaka etiketleyip kaldiriniz.
Böcek zehiriyle bulasmis giysileri çocuklardan uzak tutunuz, elletmeyiniz. Cilde temas söz konusuysa bol sabunlu suyla yikayiniz.
Eski ve kullanilmayan ilaçlari atiniz. Kullanmakta oldugunuz ilaçlari masada ya da çantada birakmayiniz.
Çocuk zehiri alirsa derhal doktorunuzu arayiniz ve direktifleri dogrultusunda hareket ediniz.
Her zehirli madde aliminda kusturma uygun degildir. Asitli maddeler mideye indikten sonra kusulurken yemek borusunu bir kez daha yakarlar. Bu, istenmeyen bir durumdur. Asitler ve gazyagi gibi maddeler kusma sirasinda akcigerlere kaçabilir, ciddi kimyasal zatürre tablosuna yol açabilirler. Dikkat edilmesi gereken bir diger husus da sudur: Bilinci yerinde olmayan çocuk kesinlikle kusturulmaz. Kisaca, kusturup kusturmayacaginizi, gerekliyse nasil kusturacaginizi doktorunuza sorunuz. Ardindan çocugunuzu hastaneye götürünüz. Kusturma, zehirlenme tedavisinde birinci basamak girisimdir. Bundan sonrasi hastanede hekim gözetiminde deneyimli kisilerce gerçeklestirilecektir.
Çocugunuzun neyle zehirlendiginden emin degilseniz, evde onun erisebilecegi her türlü ilaç ve kimyasal maddeyi yaninizda getiriniz. Eger acilen evden çikmaniz gerekli olduysa arkanizda bu isi yapacak bir kisi birakiniz.
Çocuklari, zehirlenme ve olasi sonuçlarindan korumak birincil olarak ebeveynlerin sorumlulugudur. Ihmal, dikkatsizlik ve tedbirsizlik sonucu hayati tehlike söz konusu olursa ilgililerin yasal girisimlerde bulunmasi kaçinilmaz olur.
Dr.Çagatay Nuhoglu
