Çocuk ve ergenlerin ders basarisini etkileyen bir çok neden bulunmaktadir. Burada ögrenci, yasadigi aile ortami ve çevresi ile okula iliskin etkenler rol oynamaktadir.
Okula baslama siz çocuklari ve aileleri bekleyen önemli adimlardandir. Daha önceden kres ya da anaokulu gibi okul öncesi kurumlara gitmeyen çocuklarda bu adim daha da zor olabilmektedir. Yeni bir ortam, bilinmedik birçok kural ve bunlara alismak. Bu ilk adima iliskin sorunlar okulun basladigi ilk haftalarda ortaya çikmaktadir. Ögrenciler okula anne babalari ile gelmekte, siniflarda küçük siralarda ögrencilerin yaninda anne babalari da sigmaya çalisarak oturmaktadir. Haftalar içinde bu sirayi dolduran davetsiz konuklar birer ikiser azalir, ancak bazi siniflarda derslere düzenli devam eden anne babalar kalmaktadir. Okul korkusu ya da anne babadan ayrilma zorlugu olarak tanimlayabilecegimiz bu durum ders basarini etkileyen ilk sorunlardandir. Ögrenci, anne baba ve ögretmenin birlikte çalismasi ile bu sorun giderek azalmakta ve çocuk ya da genç yasitlari gibi uyum saglayabilmektedir.
Ögrenmeyi önemli derecede etkileyen diger bir durum ise asiri hareketlilik ve dikkatsizliktir. Genellikle 3-5 yaslarinda çocuklar hareketlidir ve dikkatlerini uzun süre yogunlastiramazlar. Okul öncesinde bu hareketlilik çocugun kendisine ya da ayni ortamdaki arkadaslari ve ögretmenlerine sikinti yaratiyorsa sorun olmaktadir. Kreste yerinde duramayan, oyunlari bölen, arkadaslarina vurup iten, tehlikeli bir sekilde yükseklere tirmanan oralardan atlayan çocuklar aile ve ögretmenlerinin yakinmalari üzerine degerlendirmekte ve yardimci olmaktayiz. Eger bir yakinma yoksa büyüme ile bu sorunun geçebilecegini biliyoruz.
Ancak okul döneminde de ayni sorunlar sürüyorsa ders basarisini engellemektedir. Ögretmeni dinleyemeyen, yerinde oturamayan, akli sürekli ders disinda ve kipir kipir olan bu çocuklar evde de ayni sekilde davranmakta ve ödev yapamamaktadir. Kisa sürede sinif düzeyinin gerisinde kalan bu çocuklar zeka düzeyleri ortalama ya da ortalamanin üzerinde olmasina karsin ögrenme güçlügü olan çocuklar olarak kabul edilmektedir. Burada da ögrenci, anne baba ve ögretmenle birlikte çalisarak çocugun dikkatini artirmaya yönelik isbirligine basliyoruz. Ayrica bu çocuklarin beyinlerinde henüz tam olarak açilmamis olan dikkat merkezinin çalismasini artirarak hareketliligi ve dikkati düzelten uyarici ilaçlardan yararlanmaktayiz. Uzman kontrolünde oldukça etkili olan bu ilaçlarin çocugun gelisimi üzerine olumsuz bir etkileri ya da bagimlilik yapma riskleri de bulunmamaktadir.
Dikkat eksikligi disinda daha seyrek olarak karsilastigimiz ders basarisini etkileyen nedenler arasinda; özel ögrenme güçlükleri, okuma güçlügü ve zihinsel becerileri çesitli nedenlerle düsük olan çocuk ve gençlerin durumlari bulunmaktadir. Bu konularla ilgili degerlendirme ve danismanlik için uzmanlara basvurabilirsiniz
Hazirlayan: Doç. Dr. Selahattin Senol
Gazi Üniversitesi Tip Fakültesi Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Bölümü
