|
|
|
|
Eritrosit | Eritrosit, ''alyuvar'' veya ''kırmızıkanhücreleri'' olarak da adlandırılan kan hücreleri. EritrositYunanca ''erythros'' (kırmızı) ve ''kytos'' (oyuk) kelimelerinden türemiştir. Alyuvar hücreleri kırmızı renge sahip oldukları için isimlerinde bu 'kırmızı' vurgusu yer almaktadır. Eritrosite sahip çoğu canlıdaoksijen taşımakta kullanılan molekülhemoglobinken bazı canlılarda (yumuşakçalar gibi) bakır ihtiva edenhemosiyanin bulunur.
Kırmızı kan hücreleri, eritrositler, ilk kez1658 yılındaJan Swammerdam tarafından tanımlanmıştı. Bu işi için basit bir erken dönemmikroskop|mikroskobu kullanmıştır. Omurgalı hayvanlarda eritrositler Eritrositler büyük oranda hemoglobin ihtiva ederler.Hemoglobin moleküllerineakciğerler veyasolungaçlardaoksijen bağlanır. Böylece içinde oksijen bağlı hemoglobin taşıyan eritrosit vücuttaki dokulara oksijeni ulaştırabilir.Hemoglobin ayrıcakarbon dioksit de taşır.
Eritrositlerin rengi hemoglobindekihem grubundan gelir. Tek bir eritrosit saman rengindedir, fakat bir aradayken eğerhemoglobine oksijen bağlıysa parlak kırmızı renkte, eğer hemoglobine oksijen bağlı değilse mavimsi-mor renkte gözükürler. Memelilerde eritrositler Memeli eritrositleribikonkav disk (iki tarafından basık daire) şeklindedir. Eritrositlerin yapım yeri yassıkemiklerin iliğidir. Kemik iliğinden ayrıldıktan sonra memeli immatür (tam gelişmemiş) eritrositlerihücre çekirdeği|çekirdeğe sahiptir (bölünme yetenekleri vardır) vehemoglobin içermezler. Fakat gelişme süresinde eritrosit çekirdeği kaybeder ve hemoglobin içerir. Gelişme sona erdiğinde eritrosit çekirdeğin yanı sıra tümorganellerini kaybetmiştir. Çekirdekleri olmadığı içinDNA da ihtiva etmeyen eritrositler bölünemezler ( Omurgalı hayvanların nerdeyse tümünün eritrositleri çekirdeklidir).Mitokondrilere de sahip olmayan memeli eritrositleri,fermantasyon (mayalanma) yaparak,glikozunglikolize edilmesiyle (glikozu glikolitik fermentlerle parçalama)enerji üretirler. Bureaksiyon sonucundalaktik asit oluşur. İki taraftan basık yassı şekilleri (bikonkav disk) ve hiçbirorganele sahip olmamalarıoksijen taşınması konusunda onları etkin ve avantajlı kılar. Hiçbir organele sahip olmadıkları ve bölünemedikleri için memeli eritrositleri uzun bir süre yaşayabilirler. Ortalama yaşam süreleri 120 gündür.İnsan eritrositleri Ortalama bir insan eritrositinin çapı 6-8µm'dir. Tek bir insan eritrositi yaklaşık 270 milyonhemoglobinmolekülüne sahiptir, her bir hemoglobin molekülü dörthem grubuna sahiptir.Oksijeni bağlayan hem grubudur, herhem grubu biroksijen molekülü bağlar, yani her hemoglobin molekülü dört adet oksijen molekülü bağlayabilir. Dört tane oksijen molekülü bağlayan hemoglobin tamamen doymuştur ve '''''oksihemoglobin''''' olarak adlandırılır. Oksihemoglobin parlak kırmızı renktedir. Oksihemoglobin bağladığı 4 oksijen molekülünden bir veya daha fazlası kaybederse, '''''deoksihemoglobin''''' olarak adlandırılır. Deoksihemoglobin koyu kırmızı renktedir.Venöz kanda (toplardamalardaki kan) daha fazla deoksihemoglobin bulunur, bu neden venöz kanarteryel kandan (atardamarlardaki kan) daha koyu renktedir.
Eritrositlerinhücre zarı her bireyde değişen özel proteinler içerir. Bu proteinler sayesinde insan kanları,ABO diye adlandırılankan gruplarına ayrılır.Eritrositlerle ilgili hastalıklarEritrositler ile ilgisi bulunankan hastalıklarından bazıları:
''' Anemiler''', vücutta yeterli eritrosit veya hemoglobin bulunmaması. Eritrositlerin veya hemoglobinlerin anormal olduğu durumlar da anemidir.
: Demir eksikliği anemisi
: Orak hücre anemisi
: Talasemi (Akdeniz anemisi)
: Sferositoz
: Pernisyöz anemi
: Aplastik anemi
: Hemoliz
Polisitemi
: Polisitemi vera KaynakVikipedi |
|
|
|
|
Sponsorlarımız
Lazer Epilasyon
Lazer Epilasyon
|
